Foto door SJ de Waard
Ecolution, een herboren Nederlands icoon voor schonere reizen
Aan de rand van de haven van Lauwersoog vertelt een opvallend groen jacht een oer-Hollands verhaal over visie, tegenslag en vernieuwing. Ecolution, het 26 meter lange zeiljacht van astronaut en duurzaamheidspionier Wubbo Ockels, is omgebouwd en loopt weer voorop. Na een grondige verbouwing vaart dit pronkstuk, in particulier bezit, nu op waterstof, waardoor de enige uitstoot een paar druppels water is.
Van droom tot levering, 2010
Ecolution, ontworpen door de gerenommeerde scheepsarchitect Gerard Dijkstra, was gebouwd om slim te zeilen. Ockels wilde een jacht dat met een minimale bemanning te besturen was, dus kreeg het jacht draaibare masten die met de wind meebewegen en een efficiënte deklay-out. Een hefbare kiel vermindert de diepgang in ondiep water en zorgt ervoor dat het jacht veilig op een zandbank kan landen, een praktische oplossing voor de Waddenzee.
Sabotage, reparatie en nalatenschap
Kort na de oplevering in december 2010 kreeg de droom een knauw. Het jacht werd gesaboteerd en zonk, met een schade van ongeveer € 1,5 miljoen. De daders zijn nooit gevonden. Ecolution werd minutieus gerepareerd, maar Ockels, die zo velen inspireerde met zijn optimisme over schone technologie, overleed in 2014 en genoot slechts korte tijd aan boord van zijn creatie. Vandaag de dag dient het jacht ook als een levend eerbetoon aan zijn overtuiging dat innovatie op het water zowel gedurfd als duurzaam kan zijn.
Waterstof in het hart
Ecolution, nu eigendom van stichting WadDuurzaam, is omgebouwd om op waterstof te varen. Onder zeil genereert een speciale propeller energie die ongeveer 13 ton aan accu's voor de elektrische aandrijving voedt. De oorspronkelijke dieselmotoren hebben plaatsgemaakt voor een waterstofbrandstofcel en vier tanks aan dek houden de brandstof op de veiligst mogelijke plek vast: in de open lucht, waar eventuele lekken snel verdwijnen. Economisch varend levert een volle set tanks, ter waarde van ongeveer € 1.600 aan waterstof, ongeveer 24 uur varen op. Verhoog het tempo en de accu's raken sneller leeg, prestaties hebben altijd een prijs.
Systemen, zorgvuldig gedocumenteerd
Decennia van sleutelen hebben onderdeks hun sporen nagelaten, dus het huidige technische team documenteert elke lijn en kabel gaandeweg. Die discipline heeft zijn vruchten afgeworpen tijdens de laatste voorbereidingen, toen een reparatie aan de hefkiel topprioriteit kreeg na een eerdere gronding waarbij een hydraulische cilinder was verbogen. Cosmetische details kunnen wachten, betrouwbare systemen niet.
Gebouwd voor drukke wateren
Ecolution vaart regelmatig mee met Sail Amsterdam en vaart mee in de grote parade vanaf de zeesluis van IJmuiden, via het Noordzeekanaal naar de stad. Het evenement trekt miljoenen bezoekers, dus veiligheid staat voorop. Sleepboten staan paraat bij pech en de waterpolitie houdt kleine vaartuigen die te dichtbij komen nauwlettend in de gaten. Ecolution vaart in konvooi en vaart in een gestaag tempo, een kalme aanwezigheid tussen tallships en klassieke jachten.
Vrijwilligers aan het roer
In tegenstelling tot commerciële hospitalityschepen die champagnepakketten verkopen, vaart Ecolution met een kleine bemanning van vrijwilligers en een handvol sponsoren die het project drijvende houden. Schipper Joop Willemsen houdt toezicht op de operaties aan dek, terwijl ingenieur Wim de Weger het technische hart beneden bewaakt. Een jacht van 70 ton en 26 meter in topconditie houden, is een werk van liefde, met talloze uren zorgvuldig onderhoud, testen en proefvaarten.
Foto door RTV NOF | Erik Visser
Design en comfort aan boord
Stap binnen en de sfeer verandert van hightech naar warm en gastvrij. De master cabin, oorspronkelijk ontworpen door de Nederlandse ontwerper Jan des Bouvrie, combineert licht hout met speelse verlichting. Er is vloerverwarming, een ruime douche en praktische extra's zoals een wasmachine en vaatwasser. Comfort dat langere reizen gemakkelijk maakt zonder het doelgerichte karakter van het jacht te verliezen.
De kosten om een pionier in leven te houden
Het herbouwen van een jacht van dit kaliber zou vandaag de dag waarschijnlijk zo'n € 4 miljoen kosten, en een verstandige vuistregel houdt in dat het jaarlijkse onderhoud ongeveer 5% daarvan bedraagt. Ecolution blijft bestaan dankzij donateurs zoals Gasunie, de provincie Groningen, Groningen Seaports en diverse scholen, en dankzij de inzet van vrijwilligers die hun tijd en expertise inzetten.
Waar je haar kunt vinden
Ecolution was al meerdere keren te zien op Sail Amsterdam en is te zien in de Green Ocean-zone rond de NDSM-werf in Amsterdam-Noord. Het is meer dan een prachtig jacht; het is een platform voor schone innovatie op het water, precies de vooruitstrevende geest die we vieren bij BookaHouseboat.
Waarom het belangrijk is
Ecolution bewijst dat het leven op het water zowel milieuvriendelijk als avontuurlijk kan zijn. Van slimme tuigage en een hefbare kiel tot waterstofaandrijving en stille elektrische aandrijvingen: dit Nederlandse origineel laat zien hoe de zeilsport van morgen zowel spannend als verantwoord kan zijn.